Łeba

 

Łeba – niegdyś mała osada rolniczo-rybacka, obecnie – znany i popularny nadmorski ośrodek turystyczny. O losach miasta, urokliwie usytuowanego u wrót Bałtyku, u ujścia rzeki o tożsamej nazwie, pomiędzy rozległymi przybrzeżnymi jeziorami Łebsko i Sarbsko, na skraju Słowińskiego Parku Narodowego, od zawsze decydowało morze i jego kaprysy.

Pierwsza wzmianka na temat słowiańskiej osady portowej pochodzi najpewniej z roku 1282. Po upływie 75 lat, w dniu 8 lipca 1357 roku, gdański komtur krzyżacki, Wilhelm von Balderheim, nadał nowo lokowanej Łebie (zwanej dziś Starą Łebą) lubeckie prawa miejskie. Regularnie nawiedzające miasto katastrofalne w skutkach sztormy (w szczególności te z lat 1396, 1467, 1491, 1497, 1500 oraz – największe spośród nich – z roku 1558 i 1570) po wielokroć pustoszyły Łebę, zaś wędrujące piaski systematycznie zasypywały ujście rzeki. Każdorazowo straty w infrastrukturze, uprawach i inwentarzu były na tyle znaczące, że ostatecznie wydano decyzję o przeniesieniu miasta na wschodni brzeg rzeki, na bezpieczną odległość około 1 000 m od pasa nadmorskich wydm (na obszar kwartału zamykającego się dzisiejszymi ulicami 1 Maja i Nowęcińską). 

Przełomowymi dla miasta były inwestycje poczynione w drugiej połowie XIX wieku. Budowa szosy łączącej Łebę i Lębork, uregulowanie koryta rzeki i otwarcie portu, a także uruchomienie linii kolejowej do Lęborka przyczyniły się do stopniowego rozwoju miejscowości jako ośrodka kuracyjno-wypoczynkowego.